|
آزادی در اقتصاد: اقتصاد سیاسی مارکس
کمال اطهاری و عدالت هرگز نادیده نخواهد انگاشت آن چه را که انسانِ باد در سر، به زیر پا انداخته است.* درآمد اقتصاد سیاسی به رابطه متقابل تحولات تاریخ و جامعه با روابط اقتصادی میپردازد. اقتصاد سیاسی مارکس جامعترین برنامه پژوهشی را در این زمینه، بخصوص در تحلیل اقتصاد سرمایهداری بدست داده است. هم ازین روست که اقتصاد سیاسی مارکس در میان دیگر بخشهای نظریه وی پایدارترین آنها از لحاظ علمی و عینی است و در مکاتب مطرح و جاری امروز چون نهادگرایان (جدید) بکار گرفته شده است. بخصوص بحران جهانی کنونی که ازسال 2008 از پیشرفتهترین و آزادترین اقتصاد سرمایهداری (ایالات متحده آمریکا) آغاز شده است، هنوز چون گردابی اقتصادهای کوچکتر و نامولدتر را میبلعد، و تاکنون چند ده برابر جنگ دوم جهانی خسارت مالی به بار آورده است، استحکام علمی اقتصاد سیاسی مارکس را بار دیگر به رخ کشید و در ضیافتی که اقتصاددانان نولیبرال برای «پایان تاریخ» مارکسیسم برپا کرده بودند، شبح مارکس قد برافراشت. ادامه مطلب برای جادانگی زنده یاد استاد پرویز شهریاری
محمد علی رجایی من ديده ام بسيار مرداني که خود ميزانِ شأنِ آدمي بودند واز کبرياي روح بر ميزانِ شأنِ آدمي بسيار افزودند. ه.الف.سايه پرويز شهرياري، معلم واستاد رياضيات، نويسنده، مترجم، روزنامه نگار، بامداد روز جمعه در سن 86 سالگي در بيمارستان جم تهران درگذشت. پيکر اين معلم واستاد رياضي برجسته بعدازظهر روز جمعه در آرامگاه زرتشتيان در قصر فيروزه تهران به خاک سپرده شد. پرویز شهریاری، دوم آذرماه ۱۳۰۵ در محله فقیر نشین «دولت خانه» کرمان در خانواده زحمتکش وفقیر زردشتی از لایههای پایین درآمدی جامعه به دنیا آمد. پدرش دهقانزادهای بی زمین بود که روی زمینهای اربابی مزدوری میکرد. پس از رانده شدن از زمین اربابی در کارخانه نخ ریسی خورشید مشغول به کار شد. پدرش در سن 46 سالگی زود در گذشت. بعد از مرگ پدر، مسئولیت خانواده به عهدهٔ مادر او (گلستان شهریاری) بود. دوران کودکی ونوجوانی شهریاری دوران سختی از نظر گذران زندگی ومعیشت بود. گذرانی سخت که از راه زحمت کشی در مزارع، بوته جمع کنی، خرمن کوبی ،درو، وجین کردن، تا کارگری ساختمان ودر نوزده سالگی باربری در راه آهن تهران گذشت. ادامه مطلب محوریت دولت در جهان معاصر
جیمز پتراس برگردان:بابک پاکزاد جیمز پتراس ، یکی از نظریه پردازان رادیکال، در این مقاله دیدگاه متعارف برخی مبنی بر افول نقش دولت در فرآیند جهانی شدن اقتصاد را به شدت نقد می کند و بر این باور است که دولت – ملت نقش مهمی در ساماندهی فعالیت های اقتصادی داشته است و خواهد داشت. مقدمه ادامه مطلب گروهان چهاریها !
خسرو صادقی بروجنی علی اکبر، مسئول بوفهی پادگان، به یکی از سربازها گفته بود از مرخصیهایش استفاده نمیکند و به خانهاش نمیرود چون اگر مقدار غذایی را که در پادگان میخورد در خانهشان بخورد، سهم غذای خواهرش در خانه کمتر خواهد شد!. این مقاله به علی اکبرها تقدیم میشود. «وظیفهی جامعهشناسی عینیت بخشی به روابط سلطه، و هم زمان بر ملا کردن سازوکارهای آن است، تا از این طریق، ابزار فکری و عملی را در اختیار فرودستان قرار دهد تا به کمک آنها بتواند مشررعیت سلطه را به پرسش بکشد». پیربوردیو در فضای محصور و جدا از جامعهی پادگان، با نظم پادگانیِ مرسوماش، کار، کارگر، سرمایه و تضاد میان آنان چه جایگاهی دارد؟! در مکانی که «نیروی کار» در معنای تولیدکنندهی ارزش اضافی و تصاحب آن توسط اقلیتی صاحب منصب چندان موضوعیتی ندارد، چه درکی میتوان از تضاد میان کار و سرمایه داشت؟! ادامه مطلب جنبشهای ضد جهانی سازی؛ پیشینه، اهداف، سازماندهی
طرفداران نظم موجودِ سرمایه چنین وانمود میکنند که در اساس جداسازی مفهمومی «جهانیشدن» و «جهانیسازی» غلط میباشد و هر دو ناظر به یک مسئله هستند. گرچه موافقان و مخالفان این نظریه هر دو از واژهی Globalization در آثار خود استفاده میکنند، اما آنها برداشتهای گوناگون و متضادی را از این اصطلاح در نظر دارند. تمامی این نظریات را در چهار دستهی کلی میتوان خلاصه کرد: - «خوشبین»هایی که جهانیشدن را به شکل «پروسه»ای اجتنباب ناپذیر تلقی میکنند. - «بدبین»هایی که جهانشدن را «پروژه«ای ساخته و پرداختهی قدرتهای مسلط جهانی میدانند. - «بی طرف»هایی که معتقدند جهانی شدن، یک «پدیده» است که دارای ابعاد و آثار مثبت و منفی است. و دستهی آخر، کسانی هستند که جهانیشدن را نه به عنوان پروسه، پروژه و یا پدیده، بلکه به صورت یک «گفتمان» در نظر میگیرند که «دال» مرکزی آن ایدئولوژی «نولیبرالیسم» است و باور دارند در دورهی اخیر همهی اصول و ارزشهای جهانیشدن توسط ایدئولوژی مذکور تعریف میشود. بازنمایی «لاکلا» و «موف» از جهانیشدن نیز در این بحث حائز اهمیت است. آنان در مقدمهی کتاب «هژمونی و استراتژی سوسیالیستی» معتقدند: شماره هفتم مهرگان منتشر شد
چپ در صحنه
کمال اطهاری موضوع این یادداشت دعوت به مطالعه تجربه ی کشور برزیل برای یافتن راهبردهای توسعه ی اجتماعی و سیاسی کشور خودمان است. چرا که گذشته از نقاط ضعفی که بیشک در آن وجود دارد، اکنون برزیل مشخصات پایهی یگ الگوی توسعه ای را- از وجوه مختلف اقتصادی، اجتماعی و سیاسی – در مقایسه با دیگر کشورهای جهان دارد. چرا که میدانیم برزیل در زمان بحران اقتصادی کنونی جهانی بیشترین رشد اقتصادی را داشته و اکنون در کنار چین و هند جزو قدرتهای درجه اول اقتصادی جهان محسوب میشود. از سوی دیگر، از لحاظ اجتماعی نیز توانسته مقولات نوینی رامانند «حق به شهر» به حقوق اجتماعی خود در قانون اساسی بیفزاید. همچنین میتوان به معرفی شهر سبز «کوریچیبا» اشاره کرد و یا ساماندهی و تواناسازی سکونت گاه های غیر رسمی در چارچوب «بودجهریزی مشارکتی»، که همگی مانند حق به شهر در اسناد سازمانهای بین المللی الگوبرداری شده است، ادامه مطلب پارتیزان ها چگونه رئیسجمهور میشوند
مریم امیری چندی پیش، زمانی که سرانجام «کمیته حقیقت یاب» برای بررسی و کشف آنچه در دوره دیکتاتوری نظامی بر برزیل گذشت تشکیل شد، تصویری منتشر شد که بلافاصله توجه همه را به خود جلب کرد. تصویر مربوط به سال 1970 بود و زنی بسیار جوان را نشان می داد که در دادگاه نظامی نشسته و در حالی که محاکمهکنندگان صورت خود را پوشاندهاند تا شناخته نشوند، چهره او صلابتی بی نظیر دارد. این زن جوان دیلما روسف، رئیس جمهور کنونی برزیل است. در آن سال در سائوپائولو دستگیر شد، به مدت 22 روز شکنجه شد و سه سال هم به زندان افتاد. با این همه در مقابل بازجوهایش کوتاه نیامد و نشکست. دیلما روسف هنوز هم نشکسته است. او اکنون رهبر ششمین قدرت اقتصادی جهان و عضو یکی از مدرن ترین احزاب چپ جهان است و در حالی که میراث دلهره آور لولا را به دوش می کشد، بزرگترین کشور آمریکای لاتین را به سرعت به سوی توسعه اقتصادی، اجتماعی و مدنی رهبری می کند. انقلاب کوبا منشا الهام روسف برای پیوستن به جنیش مقاومت و مبارزه پارتیزانی علیه دیکتاتوری نظامی بود؛ اکنون کوبا در شاخص های توسعه انسانی، دموکراسی و مشارکت اجتماعی به گرد پای برزیل هم نمی رسد. ادامه مطلب دوازده افسانه درباره گرسنکی/ ترجمه احمد سیف
افسانه 1- غذا به اندازه کافی وجود ندارد. واقعیت: فراوانی و نه کمیابی، بهترین توصیف برای عرضه مواد غذائی در جهان است. به اندازه کافی گندم، و برنج و دیگر غلات تولید می شود که به هر انسان روزی 3200 کالری بدهیم. واین تازه شامل شماری دیگر از مواد غذائی که در طول روز می خوریم نمی شود، مثل سبزیجات، نخود ولوبیا، محصولات ریشه ای، انواع بادامها، میوه، حیوانات علف خوار، ماهی. درجهان به اندازه کافی غذا داریم که هر انسان بتواند روزی 4.3 پوند غذا داشته باشد، 2.5 پوند غلات، نخود و لوبیا و بادام، یک پوند میوه و سبزیجات، و تقریبا یک پوند دیگر هم گوشت، شیر و تخم مرغ- که حتی برای چاق کردن مردم کافی خواهد بود. مشکل اصلی این است که تعداد زیادی از آدمها فقیرترازآن هستند که بتوانند موادغذائی موجود را خریداری نمایند. حتی بسیاری از « کشورهای گرسنه» برای سیرکردن شکم جمعیت خود مواد غذائی دارند، ولی خیلی هاشان، صادر کننده مواد غذائی و محصولات کشاورزی هستند. ادامه مطلب معرفی کتاب
جزوه
متدولوژی و کارپایه اقتصاد سیاسی مارکسی سعید رهنما ۵۳ صفحه گفت و گوهايي در محيط كار
ناصر آغاجري برخي پيمانكاران بزرگ صنايع نفت و پتروشيمي به خصوص شركتهاي دست اول كه در رابطههايي قرار گرفته اند كه ميتوانند كارهاي دست اول هم دست و پا كنند، روز آدينه را در ساعت 12 وسي دقيقه بعد از يك هفته روز كار 12 ساعته تعطيل ميكنند. اين روز براي ما روز زيبايي است. در اين نيم روز چند ساعتي اوقات فراغت وجود دارد كه ميشود لباسها را شست و يا از شهر خريدي كرد. برخي هم ترياكهاي يك هفته شان را از شازند تهيه ميكنند. يك تكه ناخالص تيره رنگ كه آن را به قطعاتي ريز در حد يك دانهي كنجد و برخي به اندازهي يك نخود تقسيم ميكنند تا در زمان ناتوانيها و بحرانهاي روحي ، با بالا انداختن يك قطعه گلوله شدهي آن، انرژي فوق العاده ونشاطي كاذب كسب كنند. نشاط و انرژي كه به سرعت فروكش ميكند وافسردگي بعدش روزگار فرد معتاد را به تباهي ميكشد. كارهاي نيم روزمان را به سرعت به پايان ميرسانيم تا شايد سوپروايزر بتواند يك ساعت آخر را به ما مرخصي بدهد. ادامه مطلب در دفاع از «منطق استثمار»
نقدی بر مقالهی «برادر جان، جنگ طبقاتی تمام شده»، نوشتهی محمد طبیبیان خسرو صادقی بروجنی، رضا اسدآبادی
اشاره: پس از گفتگوی نشریه مهرنامه (شماره 15) با محمد طبیبیان، استاد اقتصاد دانشگاه تهران، نقدی با عنوان «منطق استثمار» (1) بر این مقاله نگاشته شد. از آن جا که این نشریه خلاف عملکردش، خود را مقابل ایدئولوژیهای موجود «بی طرف» میانگارد، مقالهی مذکور به گونهای مستدل و محترمانه تنظیم گشت که بهانهی شکلی و محتوایی خاصی برای عدم انتشارش وجود نداشته باشد. مقاله برای مهرنامه ارسال شد و علی رغم قول مساعد مبنی بر انشارش، از چاپ آن خودداری کردند. از آن جایی که بیم آن میرفت موضوع مطرح شده به فراموشی سپرده شود، مقاله در سایتهای اینترنتی منتشر شد. محمد طبیبیان در شمارهی 18 نشریه مهرنامه در مطلبی تحت عنوان «برادر جان، جنگ طبقاتی تمام شده» (2) جوابیهای بر مقالهی "منطق استثمار" نوشته است. (البته عنوان این مقاله در مهرنامه "..." ذکر شده است!). کسانی که اندک آشنایی با اخلاق روزنامهنگاری حرفهای دارند، آگاهند که چنانچه مطلبی منتشر و نقدی بر آن نوشته شود، اگر آن نقد در نشریهی مذکور منتشر نشود، جوابیهی آن نیز فاقد موضوعیت برای انتشار توسط آن نشریه است. ادامه مطلب برادر جان جنگ طبقاتي تمام شده!، محمد طبيبيان
اين مقاله در پاسخ به مطلب "منطق استثمار" (كه خود پاسخ به مطلبي در نشريهي مهرنامه (شماره ۱۵) تحت عنوان "سرمايه داري امپرياليسم نيست" بود)، نگاشته شده است. آقاي خسرو صادقي بروجني در بخشي از نوشته خود آورده است: "لازم است دكتر طبيبيان از رويكرد اقتصاد سياسي ماركسيستي و با اتكا به قانون ارزش كارل ماركس استفاده كند تا بتواند در مورد استثمار توضيح بدهد. براي اين منظور نيز يك بخش از الگويي را ارائه ميكند كه ظاهرا برگ برنده علمي در مباحث ايشان است. كساني كه با نظريه ارزش ماركس آشنا هستند، ميدانند كه در واقع نظريه ماركس بر يك الگوي دو بخشي استوار است. يك بخش توليد كنندهي كالاي سرمايهاي و ديگري توليد كنندهي كالاي مصرفي. در اين چهارچوب است كه اين نظريه و رويكردهاي آن را بهتر ميتوان شناخت". ادامه مطلب مصاحبه
گفتگوی محمد حسیبی با خسرو صادقی بروجنی (نیمه دوم برنامه) |
مانيفست
 تصور کن
تصورشو بكن نه بهشتى در ميون باشه نه دوزخى تصورش سخت نيست بالا رو كه نگاه كنى فقط آسمونو ببينى و مردمو كه فقط واسه امروز زندگى كنن تصورشو بكن كشورى در ميون نباشه تصورش سخت نيست تصورشو بكن چيزى نباشه كه بخاطرش بميرى يا بكشى حتی هيچ مذهبى هم وجود نداشته باشه تصورشو بكن مردم عمرشونو در صلح سر كنن شايد بگى خيال مىبافم ولى من تنها نيستم آرزوم اينه كه تو هم يه روزى بپيوندى به ما و همه دنيا يكى بشه دنيايى بدون مالكيت رو تصور كن مىتونى تصور كنى؟ دنيايى بدون گرسنگى، بىحرص و طمع يگانگى آدما رو تصور كن تصور دنيايى رو بكن كه همه يه سهمى توش دارن شايد بگى خيال مىبافم ولى من تنها نيستم آرزوم اينه كه تو هم بپيوندى به ما و همه دنيا يكى بشه (ترانه اي از جان لنون) پیوندهای انگلیسی
Information Clearing House
World Socialist Web Site 21st Century Socialism If Americans Knew Counter Currents New Left Review Common Dreams Democracy Now! Opendemocracy Global Research Monthly Review Counterpunch Payvand Truthdig Antiwar MRzine Znet آمار
لوگوي نشريات
|
